In het hart van Utrecht fungeert de HKU (Hogeschool voor de Kunsten Utrecht) als
een broedplaats voor creativiteit. De processen die kunst tot leven brengen — zoals
houtbewerking, 3D-lasersnijden en het gieten van hars — laten echter vaak
onzichtbare vervuilende stoffen vrij in de lucht.
Terwijl veel organisaties wachten op wetgeving of klachten om de
binnenluchtkwaliteit aan te pakken, heeft HKU voor een ander pad gekozen. Onder
leiding van Joris Renskers (HKU-directeur Werkplaatsen) en Simon Burer (Hoofd
Werkplaatsen op twee locaties) is HKU overgestapt van reactief beheer naar een
proactieve strategie waarbij het welzijn van studenten en medewerkers centraal
staat.
Proactieve bescherming: Hoe HKU een nieuwe standaard zet voor binnenluchtkwaliteit in creatieve werkplaatsen
27/02/2026
2 minuten
Niels Soenen
InsightAir
De uitdaging: diverse activiteiten, diverse risico's
De HKU-werkplaatsen bevinden zich op vijf verschillende locaties, die elk
gespecialiseerde werkplaatsen huisvesten. Van traditionele houtbewerking tot
hightech Makerspaces: de uitdagingen op het gebied van luchtkwaliteit zijn nooit
hetzelfde. In de Makerspace is bijvoorbeeld het vrijkomen van fijnstof tijdens
lasersnijwerkzaamheden de grootste zorg.
HKU erkende dat het niet langer voldoende was om blind te varen op intuïtie wat
betreft de luchtkwaliteit. Om de gemeenschap echt te beschermen, waren objectieve
gegevens nodig om de impact van deze creatieve processen op de binnenomgeving
te begrijpen.
Het inzicht: datagestuurd bewustzijn
InsightAir ging een partnerschap aan met HKU om een uitgebreid
monitoringsnetwerk te implementeren. Elke werkplaats werd uitgerust met een eigen
monitor, gekalibreerd om de algemene luchtkwaliteit te bewaken, terwijl periodieke
rapportages inzoomen op de specifieke parameters die cruciaal zijn voor de
activiteiten op die locatie.
De strategie werd gebouwd op drie pijlers:
1. Continue monitoring voor real-time inzicht in schommelingen.
2. Op maat gemaakte parameters gericht op specifieke risico's zoals fijnstof of
VOC’s.
3. Periodieke rapportage om ruwe data te vertalen naar bruikbare inzichten
voor de facilitaire en werkplaatsbeheerders.
Van data naar actie
Het doel van de monitoringscampagne was nooit alleen om data te verzamelen; het
was bedoeld om verbetering te stimuleren. Op basis van de periodieke rapportages
van InsightAir kon HKU specifieke 'piekmomenten' identificeren waarop de
luchtkwaliteit onder de gewenste niveaus zakte.
In plaats van generieke oplossingen implementeerde HKU gerichte interventies. Op
verschillende locaties werden industriële luchtreinigers geïnstalleerd om
fijnstofpieken te verminderen. Omdat de sensoren op hun plek bleven, kon HKU
onmiddellijk het effect van hun investering zien. De data bevestigden een gestage,
positieve ontwikkeling van de luchtkwaliteit op de gemonitorde locaties.
De HKU-werkplaatsen bevinden zich op vijf verschillende locaties, die elk
gespecialiseerde werkplaatsen huisvesten. Van traditionele houtbewerking tot
hightech Makerspaces: de uitdagingen op het gebied van luchtkwaliteit zijn nooit
hetzelfde. In de Makerspace is bijvoorbeeld het vrijkomen van fijnstof tijdens
lasersnijwerkzaamheden de grootste zorg.
HKU erkende dat het niet langer voldoende was om blind te varen op intuïtie wat
betreft de luchtkwaliteit. Om de gemeenschap echt te beschermen, waren objectieve
gegevens nodig om de impact van deze creatieve processen op de binnenomgeving
te begrijpen.
Het inzicht: datagestuurd bewustzijn
InsightAir ging een partnerschap aan met HKU om een uitgebreid
monitoringsnetwerk te implementeren. Elke werkplaats werd uitgerust met een eigen
monitor, gekalibreerd om de algemene luchtkwaliteit te bewaken, terwijl periodieke
rapportages inzoomen op de specifieke parameters die cruciaal zijn voor de
activiteiten op die locatie.
De strategie werd gebouwd op drie pijlers:
1. Continue monitoring voor real-time inzicht in schommelingen.
2. Op maat gemaakte parameters gericht op specifieke risico's zoals fijnstof of
VOC’s.
3. Periodieke rapportage om ruwe data te vertalen naar bruikbare inzichten
voor de facilitaire en werkplaatsbeheerders.
Van data naar actie
Het doel van de monitoringscampagne was nooit alleen om data te verzamelen; het
was bedoeld om verbetering te stimuleren. Op basis van de periodieke rapportages
van InsightAir kon HKU specifieke 'piekmomenten' identificeren waarop de
luchtkwaliteit onder de gewenste niveaus zakte.
In plaats van generieke oplossingen implementeerde HKU gerichte interventies. Op
verschillende locaties werden industriële luchtreinigers geïnstalleerd om
fijnstofpieken te verminderen. Omdat de sensoren op hun plek bleven, kon HKU
onmiddellijk het effect van hun investering zien. De data bevestigden een gestage,
positieve ontwikkeling van de luchtkwaliteit op de gemonitorde locaties.
Gerelateerde inzichten
